Ludzkie safari. Na początku sierpnia 2026 roku świat obiegły nagrania z Chersonia w Ukrainie, przedstawiające drona podążającego za uciekającym cywilem i próbującego go „upolować”. To obraz dystopijnej rzeczywistości współczesnej wojny, w której coraz większą rolę odgrywają technologie autonomiczne. Wojna w Ukrainie i na Bliskim Wschodzie, a także doświadczenie wojny hybrydowej i naruszeń przestrzeni powietrznej sprawiają, że w Europie nasilają się debaty o militaryzacji, rozbudowie armii i ochronie granic. Te napięcia, różnice w europejskich doświadczeniach oraz pytania o moralne konsekwencje rozwoju technologii stanowią punkt wyjścia indywidualnej wystawy hiszpańskiego artysty Joana Pallé (1989) w Galerii Piana w Krakowie.

W centrum wystawy znajduje się instalacja rzeźbiarska Swarm, złożona z replik wojskowego drona KARGU-2. Punktem wyjścia dla pracy był raport Panelu Ekspertów ONZ dotyczący Libii z 2021 roku, dokumentujący wykorzystanie systemów uzbrojenia zdolnych do działania bez bezpośredniej kontroli operatora. Wykonane z włókna węglowego, żywicy akrylowej i aluminium obiekty przypominają rzeczywiste maszyny, ale ich rzeźbiarska forma kieruje uwagę ku etycznym i politycznym konsekwencjom technologii, które mogą uczestniczyć w decyzjach dotyczących życia i śmierci.

Drugą grupę prac stanowią rysunki z serii Exploded Views, poświęcone Eurodronowi — europejskiemu projektowi bezzałogowego systemu powietrznego. Pallé wykorzystuje język rysunku technicznego, przekształcając schematy i widoki rozstrzelone w refleksję nad przemysłem zbrojeniowym, polityką oraz kulturową fascynacją militariami.

Seria An Ideal Sky odwołuje się do prac Alighiero Boettiego i jego katalogów samolotów. Pallé zastępuje je współczesnymi dronami, tworząc inwentarz maszyn nadzoru. Obrazy powstają przy użyciu plotera tnącego, który zastępuje ludzką rękę automatyczną precyzją.

Wystawa stawia pytanie o przyszłość technologii, wojny i naszego „idealnego nieba”. Jak daleko jesteśmy gotowi posunąć się, by je chronić — i jaką cenę jesteśmy gotowi za to zapłacić?

Wystawa prezentowana w Galerii Piana, Długa 15, Kraków

Kuratorka: Michalina Sablik

Tekst: na podstawie materiałów prasowych w Fundacji Galerii Piana