W 1988 roku Jerzy Truszkowski i Jacek Rydecki zrealizowali w warszawskiej Galerii Stodoła performans Ziemia i krew. Punktem wyjścia stała się osobista historia dziadka jednego z artystów, która stopniowo przekształcała się w opowieść o mechanizmach ideologii, przemocy i władzy. Dramaturgia kolejnych scen prowadziła od rytualnego tańca do zdyscyplinowanego marszu, od gestów braterstwa do przemocy. Performerzy stawali się figurami ścierających się porządków politycznych, religijnych i kulturowych, pokazując, że historia odciska ślad na ciele, pamięci i tożsamości człowieka. Kulminacją było wycięcie łacińskiego krzyża na plecach Truszkowskiego, które nadało tej zależności dosłowny, niemal rytualny wymiar.
Wystawa Znikną wszystkie obrazy przygląda się temu, jak historia zbiorowa przenika indywidualne biografie i zostawia w nich swoje ślady. Tytuł pochodzi z Lat Annie Ernaux, książki, w której osobista historia staje się narzędziem opowiadania o doświadczeniu całego pokolenia. Interesuje nas moment, w którym prywatne doświadczenie przestaje należeć wyłącznie do jednostki i ujawnia swój historyczny wymiar oraz uwikłanie w procesy społeczne i polityczne.
Oś ekspozycji wyznaczają dwa pojęcia z tytułu performansu. Ziemia to nie tylko terytorium, lecz warstwa pamięci, pracy i przemocy, archiwum transformacji, migracji i negocjowanych granic, na którym kolejne porządki zostawiają infrastrukturę, ruiny i ślady eksploatacji. Krew nie odnosi się wyłącznie do biologii: otwiera pytania o wyobrażenia wspólnoty, genealogie przynależności, dziedziczenie pamięci i mechanizmy wykluczenia.
To zestawienie nie jest niewinne. Historia wielokrotnie czyniła z ziemi i krwi narzędzia przemocy, podporządkowania oraz fantazmatów czystości. Pozostaje pytanie, jakie relacje mogą powstać, gdy oba pojęcia przestaną wyznaczać zasady przynależności i staną się miejscem spotkania różnych doświadczeń i wrażliwości. Co się stanie, gdy włożymy w ziemię „wilgotne ziarenko lnu”?
Osoby artystyczne: Andreea Anghel, Aliaksandr Danilkin, Grzegorz Demczuk, Tomasz Dobiszewski, Kasper Lecnim, Kateryna Lysovenko, Olena Matoshniuk, Open Group (Yuriy Biley, Pavlo Kovach, Anton Varga), Agnieszka Polska, Joanna Rajkowska, Irmina Rusicka, Jacek Rydecki, Ala Savashevich, Tytus Szabelski-Różniak, Iza Tarasewicz, Jerzy Truszkowski, Lech Twardowski, Natalia Wiśniewska, Liliana Zeic
Kurator: Piotr Lisowski
Tekst: na podstawie materiałów prasowych CSW Znaki Czasu
