Jeden z najbardziej znanych szachowych debiutów stał się punktem wyjścia dla projektu Juliusza Kosina (1989). Artysta od dwóch lat przekłada zapis historycznych partii szachowych na język geometrycznej abstrakcji, zamieniając ruchy figur w sieci linii i struktur na płótnie.
Prezentowane prace opowiadają nie tylko o samych szachach, ale także o historii XX i XXI wieku. Wśród bohaterów obrazów pojawiają się m.in. Akiba Rubinstein, Marcel Duchamp, Judit Polgár, Bobby Fischer, Garri Kasparow czy Igor Kovalenko. Kosin sięga po przełomowe momenty w dziejach gry – od słynnego meczu Fischer–Spasski po pojedynki człowieka z komputerem i sztuczną inteligencją.
Ruchy bierek zamieniają się tu w system linii, tworzących skomplikowane, zdawałoby się całkowicie przypadkowe układy. Postulowany w latach 60. przez Clementa Greenberga ideał płaskości malarskiego medium spotyka się tu w zaskakujący sposób z naturą szachów, dając w efekcie amalgamat czysto estetycznego doznania oraz fascynującego przetworzenia intelektualnej rozgrywki i głębi jej tradycji. W pracach artysty liczy się bowiem nie tylko owo zderzenie języków – obrazy, sięgając po historyczne partie od początku XX wieku, opowiadają zarówno dzieje szachów, jak i dramatyczne dzieje polityczne ostatniego stulecia. Ta skrajnie abstrakcyjna gra stała się – podobnie jak wiele innych dyscyplin sportowych – kilkukrotnie odzwierciedleniem zbiorowych aspiracji i areną nacjonalistycznych napięć między mocarstwami.
Wystawa prezentowana w Galerii Piana, ul. Długa 15, Kraków
Źródło: materiały prasowe Fundacji Galerii Piana