Kuratorki i autorki wystawy: Wystawa Upadasz? Nie wstawaj to podsumowanie trwającego rok projektu Komentarz, czyli serii interwencji w witrynie kamienicy Rynek 11 w Przemyślu. W listopadzie 2024 roku pisałyśmy:
Witryna jest miejscem tymczasowym; użyczonym przez Galerię Sztuki Współczesnej w Przemyślu, jeszcze zanim zacznie się remont pomieszczeń z przeznaczeniem na pełnoprawny lokal wystawienniczy. Nie możemy zaprosić do wnętrza, ale możemy (i chcemy) zwrócić się ku ulicy. Czas „pomiędzy” – sprzyja zwięzłym w formie wypowiedziom, krótkim komunikatom nie cierpiącym zwłoki. Liczymy na to, że zaproszone osoby, znajdą odpowiednią formę, aby przekazać ważne dla nich treści. Chcemy wykorzystać charakter i kontekst tego miejsca, jego tymczasowość i lokalizację w samym sercu miasta. Chcemy stworzyć miejsce dla artystów_ek, którzy_re mówią językiem sztuki o rzeczach, które są dla nich ważne. O problemach dnia codziennego, najbliższego otoczenia takich, które odzwierciedlają problemy społeczne, środowiska i świata.
Zależało nam na prezentacji prac osób z różnych pokoleń, zaangażowanych, żywo reagujących na kontekst. Zakładałyśmy częstą zmianę prac/instalacji, różnorodną tematykę, której punktem wspólnym jest zaangażowanie w sprawy bieżące /chęć zabrania głosu, pragnienie zmiany. Wystawa pokazuje ewolucję projektu, która wynikła z trudnych do przewidzenia okoliczności. Pisałyśmy: Nie możemy zaprosić do wnętrza, ale możemy (i chcemy) zwrócić się ku ulicy.
Po kilku miesiącach okazało się, że nie możemy zapewnić zapraszanym artystom i artystkom warunków, o których myślałyśmy na początku: naklejanie grafik czy plakatów od wewnątrz, projekcja wideo, instalacja do oglądania przez szybę. Pomimo zachowywania środków ostrożności i redukowania naszej obecności do minimum (błyskawiczny montaż tzn. wniesienie, włączenie monitorów, naklejenie wydruków) – okazało się, że „zakaz użytkowania budynku” traktowany jest bardzo dosłownie i rygorystycznie. Jedyną opcją „użytkowania” stało się naklejanie z zewnątrz.
Nie chciałyśmy narażać zapraszanych osób na zniszczenie ich prac, ani zawężać ich ekspresji do i tak bardzo okrojonych warunków. Z żalem zdecydowałyśmy się na zawieszenie działalności. Czekałyśmy, łudząc się jeszcze, że „bezwzględny zakaz” ulegnie złagodzeniu; podstawę do tego dawał nam fakt, że w środku dokonywane są prace przygotowawcze do remontu. Pisałyśmy: „Komentarz trwa w chwilowym oczekiwaniu … W związku z zewnętrznymi trudnościami dotyczącym realizacji projektu zmuszone jesteśmy do jego tymczasowego zawieszenia do momentu wyjaśnienia możliwości wejścia do budynku. Dopóki nie będzie to możliwe zawieszamy projekt Komentarz.”
Zostawiamy sobie prawo do łamania własnego postanowienia w chwilach potrzeby ekspresji lub interwencji artystycznej.
Tytuł wystawy: Upadasz? Nie wstawaj odnosi się do ewolucji formy projektu; nie był to dla nas łatwy proces, bo wymagał rezygnacji ze znacznej części wyjściowych założeń, przystosowania się i znalezienia formy, która nie byłaby artystycznym kompromisem.
Forma otwartych pytań (kierowanych nie wiadomo do kogo: do przechodniów? Do siebie samych? Do siebie nawzajem?) dawała nam możliwość kontynuacji. Możliwość zachowania ciągłości, wykorzystania witryn jako nośnika bezinteresownej artystycznej wypowiedzi. No i przede wszystkim była zaplanowana wystawa. Wystawa jest szansą, aby pokazać zrealizowane prace (Masymilian Stopa, Piotr C. Kowalski, Karolina Niwelińska, Patryk Brzezicki, Paweł Korbus czy Kuba Maciejczyk), jak i projekty, które nie doszły do skutku, chociaż były już zaplanowane (Marta Ostajewska, Michalina W. Klasik, Paweł Korbus). Jest to także okazja do prezentacji nowych prac (performans Marty Ostajewskiej, obraz Kuby Maciejczyka czy plakaty Masymiliana Stopy). Tytułem wystawy stał się tekst użyty na obrazie Jadwigi. Upadasz? Nie wstawaj. Bo przecież moment upadku to moment lotu…, a skoro już leżymy, to leżmy. Można powspominać okoliczności spadania, szok nagłej zmiany pozycji, związane z tym odczucia. Bo przecież w trakcie nie było na to czasu. No i jest jeszcze zmiana punktu widzenia – leżymy, kontemplujemy, patrzymy od dołu, może tak jest nawet lepiej, a na pewno inaczej? Za chwilę będziemy sprawdzać czy nic się nie połamało, ale może nie od razu?
Artyści i artystki: Patryk Brzezicki, Paweł Korbus, Lila Kalinowska, Piotr C. Kowalski, Kuba Maciejczyk, Karolina Niwelińska, Marta Ostajewska, Jadwiga Sawicka, Maksymilian Stopa, Michalina W. Klasik
Kuratorki: Lila Kalinowska, Jadwiga Sawicka
Źródło: materiały prasowe GSW Przemyśl