„Z prochu powstałeś, to wstań i się otrzep”, mawiał Rafał Wojaczek w filmie Lecha Majewskiego, neutralizując znaną wszystkim frazę o nieuchronnym końcu. Filmu nie zobaczymy na wystawie Stan posiadania, tak jak wielu innych rzeczy. Ta wystawa zbudowana jest na doświadczeniu braku: czasu i stabilności, a przede wszystkim środków finansowych – braku wynikającego z implozji budżetu instytucji i wyczerpania zasobów niezbędnych do realizacji planowanych działań. Podobnie jednak jak Wojaczek w wypowiadanym przez siebie zdaniu, muzeum stara się przechwycić ten brak rozumiany jako kryzys i znaleźć nowe, inne modele pracy nad wystawą problematyzującą Kolekcję MOCAK-u.

W narracjach dotyczących muzeum stale powraca motyw zapaści: mówi się o „wieloletnim kryzysie”, „obecnym kryzysie”, a samą instytucję określa się nawet mianem ruiny. Tworząc wystawę Stan posiadania, organizatorzy próbują jednak użyć słowa „kryzys” na własnych zasadach – przekształcić je w narzędzie i punkt wyjścia do dalszych opowieści i (auto)analiz. Metoda ta wyrasta bezpośrednio z praktyk queerowych, dzięki którym obraźliwe niegdyś „queer”zaczęło być świadomie przechwytywane i używane do celów oraz na potrzeby środowiska LGBT+, zyskując nowe znaczenie jako szerokie pojęcie określające różnorodność. Dzięki takiemu podejściu „kryzys” może wytracić swój apokaliptyczny wydźwięk i przesunąć się w stronę zmiany, przebudowy paradygmatów, nowego początku, eksperymentu. Wychodząc z tego punktu, Stan posiadania staje się przewrotnym oświadczeniem majątkowym instytucji – pokazem zbudowanym na obiektach z Kolekcji MOCAK-u, ale także otwartym na inne, niematerialne zasoby: osoby pracujące w instytucji, jej publiczność, procedury, archiwa, historię, wizerunek, wyobrażenia i możliwe przyszłości.

W szerszym ujęciu niepewność i rozchwianie nie wydają się jednak incydentalnie występującym patogenem, ale częścią genomu wszystkich instytucji. Funkcjonując wobec modeli finansowania, przepisów prawa, polityk i sposobów zarządzania, zawsze są one zakulisowo mroczne i podatne na zranienia. Dlatego też, pracując świadomie nad własną kryzysowością, instytucje mogą stać się laboratoriami rzeczywistości polikryzysu i przekształcać go w twórczy nerw. Taką szkicową i niedomkniętą próbą jest wystawa Stan posiadania.

Wystawa dzieli się na pięć następujących po sobie metaforycznych rozdziałów: Ruiny, Zakamarki, Błota, Szafy i Wiosny. Każdy z nich sprawdza stan posiadania w innym ujęciu i korzysta z innych wizualnych i symbolicznych narzędzi. Wszystkie zbudowane są na pracach zgromadzonych w Kolekcji MOCAK-u, często nigdy wcześniej nieprezentowanych publicznie lub niepokazywanych w muzeum. 

Analizowana jako kompletny zbiór Kolekcja MOCAK-u ujawnia swój deliryczny charakter, przypominając liminalny labirynt, w którym nasycenie sąsiaduje z pustką, a miejsca zachwytu graniczą z rozpaczą. Tak rozumianą topografię kolekcji przeniesiono w przestrzeń wystawy. To zaproszenie do zabawy w chowanego i „odkrywanego” oraz do wędrówki przez ruiny, zakamarki, błota i szafy, prowadzącej ku odkryciu, że kryzysy są po to, by mogły nadchodzić wiosny.

Osoby artystyczne: Tomasz Bajer, Kuba Bąkowski, Krzysztof M. Bednarski, Jerzy Bereś, Joseph Beuys, Burçak Bingöl, Piotr Blamowski, Wojciech Bruszewski, Rafał Bujnowski, Ahmad Canaan, Marek Chlanda, Louisa Clement, Josef Dabernig, Oskar Dawicki, Andrzej Dłużniewski, Marian Eile, Didem Erk, Omer Fast, Mounir Fatmi, Andrea Fraser, Adam Garnek, Matthias Herrmann, Volker Hildebrandt, Ewerdt Hilgemann, Paul Horn, Matas Janušonis, Khaled Jarrar, Rolf Julius, Wolf Kahlen, Jerzy Kałucki, Koji Kamoji, Tadeusz Kantor, Jarosław Kozłowski, Jerzy Kosałka, Tomasz Kowalski, Karolina Kowalska, Katarzyna Kozyra, Katarzyna Kukuła, Agnieszka Kurant, Agata Kus, Robert Kuśmirowski, Norman Leto, Abraham Lubelski, Sarah Lucas, Marcin Maciejowski, Krzysztof Maniak, Małgorzata Markiewicz, Jadwiga Maziarska, Maria Michałowska, Frodo Mikkelsen, Teresa Murak, Robertas Narkus, Dominika Olszowy, Joanna Pawlik, David Rabinowitch, Joanna Rajkowska, Farid Rasulov, Józef Robakowski, Teresa Rudowicz, Zbigniew Sałaj, Jaanus Samma, Si On, Janek Simon, Agata Siwek, Łukasz Skąpski, Mikołaj Smoczyński, Justyna Smoleń, Daniel Spoerri, Maria Stangret, Łukasz Stokłosa, Michał Stonawski, Yoshihiro Suda, Andrzej Szewczyk, Grzegorz Sztwiertnia, Janusz Tarabuła, Janina Turek, Piotr Uklański, Zbigniew Warpechowski, Ryszard Waśko, Peter Weibel, Ewa Zarzycka, Jakub Julian Ziółkowski, Heimo Zobernig

Kurator: Kamil Kuitkowski

Źródło: materiały prasowe MOCAK-u