W marcu przestrzeń Galerii Re rozpocznie działanie w nowej odsłonie jako re:elementarz – laboratorium nowych praktyk na przecięciu sztuk wizualnych, kuratorstwa, muzyki i innych praktyk twórczych.

Projekt jest kontynuacją inicjatywy Elementarz dla mieszkańców miast, rozwijanej w latach 2016–2025 w kamienicy przy ul. Adama Asnyka 7 w Krakowie przez Leonę Jacewską, Martynę Nowicką i Arkadiusza Półtoraka. Elementarz w swojej pierwotnej formie był miejscem spotkań artystów wizualnych i muzyków, galerią, klubem, miejscem rezydencji artystycznych i warsztatów.

re:elementarz czerpie z doświadczeń Elementarza dla mieszkańców miast, by hakować program muzeum, otwierać je na współprace z nowymi społecznościami i rozszczelniać zastane formaty wystawiennicze. Parter budynku zajmie mobilne studio nagraniowe, gdzie przynajmniej raz w miesiącu będą odbywać się audycje pop-up radio, nagrywane przy udziale publiczności. Muzyka na żywo będzie przeplatać się z rozmowami, wspólną lekturą i działaniami performatywnymi. Na piętrze powstanie przestrzeń warsztatowo-wystawiennicza, z której skorzystają między innymi osoby studiujące w Akademii Sztuk Pięknych, na Uniwersytecie Jagiellońskim i Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej. Będzie to miejsce prototypowania transdyscyplinarnych praktyk kuratorskich.

Punktem wyjścia dla działania re:elementarza staną się konkretne prace prezentowane w głównym budynku MOCAK-u oraz archiwa artystów znajdujące się w zbiorach muzeum. Biorąc pod uwagę profil programu MOCAK-u w 2026 roku – wystawy Ewy Partum, Kiki Smith i Eleanor Antin – do współtworzenia re:elementarza zaproszone zostaną osoby, które na różny sposób ożywiają feministyczne dziedzictwo sztuki XX wieku. Hasła przewodnie każdego z sezonów – odpowiednio: Samoidentyfikacje, Zgromadzenia i Ostatnie dni Pompejów – nawiązują do tytułów prac trzech artystek.

Samoidentyfikacja to tytuł rozpoznawalnego performansu Ewy Partum z 1980 roku, a także powiązanego z nim cyklu fotokolaży. Prace te sondowały pozycję kobiety w późnym PRL-u oraz stosunek ówczesnego społeczeństwa do kobiecego ciała. W re:elementarzu będą prowadzone rozmowy z artystkami, badaczkami i krytyczkami o współczesnych praktykach badania genderowych ról i norm. W tytule Samoidentyfikacje – parafrazującym tytuł performansu Partum i posługującym się liczbą mnogą – zawiera się również poszukiwanie tożsamości dla samego re:elementarza.

W pawilonie zagościły też prace czworga artystów, które na różne sposoby odnoszą się do przewodniego hasła sezonu. Zdania wpisane w grafiki Oli Mądrackiej trawestują cytaty z marksistowskich teorii społecznych, uwspółcześniając ich treść i wzbogacając je o aspekt genderowy. W pracach stworzonych specjalnie na wystawę Mądracka – artystka działająca na pograniczu sztuki i filozofii – pyta o to, jak status ekonomiczny, role społeczne i genderowe tożsamości wpływają na siebie nawzajem, kształtując relacje jednostek z otoczeniem. Na to, jaką rolę odgrywają w tych relacjach emocje oraz instynkty, zwraca uwagę Doug Ashford – amerykański artysta i pedagog, członek artystyczno-aktywistycznego kolektywu Group Material (1979–1996). Barwne pola nakładane na zdjęcia wycinków prasowych w wideo Bunker 2z 2016 roku nawiązują do sztuki abstrakcyjnej, której zadaniem według Ashforda jest ćwiczenie zdolności do współodczuwania z tymi, którzy i które czują inaczej niż my. Wystawę dopełnia rejestracja nowego audioperformansu ehh hahah i Suri Stawickiej, inspirowanego działaniamiEwy Partum z cyklu Poezja aktywna(1971–1973). W pracy duetu głosy deklarujące przywiązanie do rozmaitych tożsamości „rozsypują się” i scalają na nowo niczym frazy układane przez wiatr w akcjach Partum.

Kuratorzy: Martyna Nowicka, Arkadiusz Półtorak

Źródło: materiały prasowe MOCAK-u

fot. pinacoteca.pl