Gdy późnym latem 1948 roku Pablo Picasso (1881-1973) przyjechał do Polski na Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju, przywiózł ze sobą 20 dużych, fajansowych półmisków o malowanych i rytych dekoracjach. Wykonane w Atelier Madoura w Vallauris na południu Francji były wyrazem nowej fascynacji artysty, który zaledwie dwa lata wcześniej zainteresował się ceramiką.
Pablo Picasso, twórca kubizmu, był artystą wszechstronnym. Tworzył obrazy, grafiki, rysunki, scenografie, rzeźby. Ceramiką zainteresował się w dojrzałym wieku, ale pasja ta towarzyszyła mu do ostatnich lat życia. Talerze, które przywiózł do Polski zostały pokazane w holu Politechniki we Wrocławiu, po czym trafiły do zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie. Warto podkreślić, że są to wczesne, unikatowe dzieła hiszpańskiego artysty, własnoręcznie ryte i malowane.
Na wystawie Picasso i pikasiaki. Nowoczesna ceramika muzeum prezentuje sześć wybranych półmisków Pabla Picassa w towarzystwie polskiej ceramiki autorskiej i fabrycznej. Nowoczesne tendencje pojawiły się w tej dziedzinie sztuki i wzornictwa w połowie lat 50. XX wieku wraz nadejściem tzw. popaździernikowej odwilży. Odrzucenie socrealizmu i wynikających z niego zasad obowiązujących twórców sprawiło, że artyści i projektanci zaczęli tworzyć naczynia o organicznych, niekiedy asymetrycznych kształtach, a zdobiąc je sięgali po mocne, często kontrastowe barwy. Charakterystyczne, abstrakcyjne lub stylizowane motywy dekorujące obiekty kojarzyły się z twórczością hiszpańskiego artysty, stąd też ich popularna nazwa pikasy bądź pikasiaki.
Na ekspozycji pokazano wyroby dekoracyjne i użytkowe wyprodukowane w kilku polskich fabrykach ceramiki, znakomicie ilustrujące ideę nowoczesności przyświecającą projektantkom i projektantom z Instytutu Wzornictwa Przemysłowego w Warszawie oraz z fabrycznych ośrodków wzorcujących. Prezentowana jest również ceramika unikatowa autorstwa kilkunastu twórczyń i twórców reprezentujących różne środowiska artystyczne – od Krakowa po Gdańsk i od Warszawy po Wrocław. Znajdują się wśród nich tak znane nazwiska jak: Julia Kotarbińska, Helena Hussarska, Leszek Dutka, Andrzej Trzaska, czy Helena i Lech Grześkiewiczowie.
Jak ceramika polskich twórców wypada w „konfrontacji” z talerzami słynnego Hiszpana możecie się Państwo przekonać na wystawie eksponowanej w Kamienicy Szołayskich, Oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie od 11 września 2026 do 7 lutego 2027 roku.
Wystawa prezentowana w Kamienicy Szołayskich, Oddziale MNK, pl. Szczepański 9, Kraków
Kuratorka: dr Bożena Kostuch
Źródło: materiały prasowe MNK
