W najnowszych pracach Karolina Grzywnowicz (1984) podejmuje temat politycznego wymiaru zmysłów — przygląda się temu, w jaki sposób władza może wpływać na ciało: na nasze zmysłowe doświadczenie rzeczywistości, ale także na podstawowe procesy fizjologiczne. Pokazuje, jak oddziaływanie na zmysły wywołuje ból, dezorientację, lęk, wyczerpanie, a w konsekwencji prowadzi do podporządkowania. Jednocześnie odkrywa oddolne formy sprzeciwu i poszukuje nowych narzędzi oporu.
Artystka skupia uwagę na obszarach kryzysu humanitarnego: granicy polsko-białoruskiej oraz Palestynie. W swoich pracach ujawnia mechanizmy, które można opisywać za pomocą sformułowanego przez filozofa i historyka Achille’a Mbembego pojęcia nekropolityki — form sprawowania władzy opartych na różnicowaniu życia podlegającego ochronie i życia wystawianego na przemoc, zagrożenie lub śmierć. Na granicy polsko-białoruskiej praktyki kontroli i dehumanizacji łączą się z warunkami środowiska naturalnego Puszczy Białowieskiej, która dla osób uchodźczych może stać się pułapką bez wyjścia.
Prezentowane prace wideo, obiekty i instalacje – w tym zapachowa – traktują zmysły jako pole polityczne, które można kształtować, zakłócać i podporządkowywać. Szczególne znaczenie ma w tym kontekście zmysł powonienia, wokół którego koncentruje się projekt Odwrażliwianie. Z kolei Pułapki pokazują, w jaki sposób środowisko Puszczy Białowieskiej staje się częścią mechanizmu egzekwowania granicy. Combat Breathing (2025) podejmuje kwestię przetrwania w warunkach opresji, wychodząc od doświadczenia działania gazu łzawiącego na ciało. Oddychanie – najbardziej podstawowa z czynności fizjologicznych – staje się tu również aktem politycznym. W Bedtime (2021) artystka odnosi się do deprywacji snu – pozbawiania możliwości odpoczynku i spokojnego snu – stosowanej w palestyńskich obozach dla uchodźców.
Kuratorka: Katarzyna Kołodziej-Podsiadło
Źródło: materiały prasowe Zachęty – Narodowej Galerii Sztuki
