Kontynuując tradycje oraz z okazji 50-lecia Działu Teatralnego MNG kuratorzy we współpracy ze scenografem Przemysławem Klonowskim – przygotowali inspirowaną twórczością scenografki Zofii de Ines i Teatru Ekspresji Wojciecha Misiury wystawę poświęconą crossdressingowi w teatrze i sztuce. To konfrontacja kostiumów Zofii de Ines (1948) z dziełami współczesnych artystów reprezentujących różne podejścia do cielesności, dragu i autokreacji. Przyglądając się sztuce kampowej, queerowej, traktującej o ciele i jego ideałach, wystawa zachęca do refleksji nad społeczną i artystyczną rolą kostiumu.
Kariera Zofii de Ines jako kostiumografki zaczęła się rok przed powstaniem Działu Teatralnego, a jej debiutancką realizacją były kostiumy do „Białego małżeństwa” Tadeusza Różewicza w reżyserii Kazimierza Brauna w Teatrze Współczesnym we Wrocławiu. Już wtedy widać było charakterystyczne dla Zofii de Ines wyrafinowanie i bogactwo formy. Inspirując się modą i historią ubioru, tworzyła własne interpretacje postaci, korzystając zarówno ze stylizacji, jak i dekonstrukcji krojów. W 1991 roku z założonym w Gdańsku przez choreografa i tancerza Wojciecha Misiurę Teatrem Ekspresji stworzyła spektakl Idole perwersji – widowisko sceniczne usytuowane pomiędzy spektaklem teatralnym a performatywnym pokazem mody.
Do Idoli perwersji dawne kostiumy de Ines wyciągnięto z magazynów i pozbawiono pierwotnego kontekstu. Wkładając je na siebie, aktorzy Teatru Ekspresji nie odgrywali dawnych ról, przeciwnie – nadawali kostiumom nowe znaczenia. W wielu scenach mężczyźni występowali w strojach kobiecych, a kobiety w męskich. Crossdressing nie miał na celu prowokacji, lecz podjęcie dyskusji o stereotypach dotyczących płci. Spektakl w typowy dla Teatru Ekspresji sposób eksploatował cielesność aktorów i aktorek, poddając je groteskowej erotyzacji. Ciała tancerzy dzięki kostiumom stawały się na scenie obiektami pożądania, a ich indywidualne kreacje nastawione były na płciową transgresję. Współpraca Misiury i de Ines otworzyła ciekawy rozdział w historii teatru, wyznaczając nową ścieżkę eksponowania ciała, a kostiumowi funkcję tworzenia nowych znaczeń.
Idole perwersji zyskały uznanie publiczności i krytyków, dzięki czemu były prezentowane w całej Polsce. Wybrane fragmenty spektaklu wyreżyserowano jako działania performatywne, które uświetniły ówczesne wydarzenia artystyczne, jak m.in. „Bal na gruzach” – pierwszy w historii bal w sopockim Sfinksie w 1991 roku.
Na wystawie poza kostiumami Zofii de Ines znajdują się dzieła współczesnych artystów z kolekcji Muzeum Narodowego w Gdańsku i spoza niej.
Poza fotografiami Ewy Grabowskiej, Stefana Okołowicza, Marka Gardulskiego i Wojciecha Plewińskiego będzie można zobaczyć wideo Katarzyny Kozyry, obrazy Karola Radziszewskiego i Sasy Lubińskiej, rzeźby Swietłany Zerling, Marii Teresy Kuczyńskiej, Katarzyny Lipeckiej i Anny Strzelczyk, a także obiekt olfaktoryczny Magdaleny Beyer.
Wystawa prezentowana w Oddział Sztuki Nowoczesnej (Pałac Opatów), ul. Cystersów 18, Gdańsk
Artyści i artystki: Zofia de Ines, Magdalena Beyer, Marek Gardulski, Ewa Grabowska, Katarzyna Kozyra, Maria Teresa Kuczyńska, Katarzyna Lipecka, Sasa Lubińska, Stefan Okołowicz, Wojciech Plewiński, Karol Radziszewski, Anna Strzelczyk, Swietlana Zerling
Zespół kuratorski: Kacper Nadolski, Wiktoria Formella
Źródło: materiały prasowe Muzeum Narodowego w Gdańsku
