Jeszcze się zdziwicie to hasło tegorocznej edycji Biennale Sztuki Młodych Rybie Oko, poświęconej zjawisku zdziwienia jako doświadczeniu, metodzie twórczej i efektowi działania sztuki. Współczesność coraz częściej przynosi sytuacje, które wytrącają z oczywistości i utrudniają rozpoznanie rzeczywistości. Zdziwienie może prowadzić do fascynacji, dystansu, wyparcia lub działania. Może również stać się impulsem do przetworzenia doświadczenia i poszukiwania innego sposobu opisu świata.
Prezentowane praktyki artystyczne wychodzą od estetyki, lecz kierują uwagę ku temu, co istotne społecznie i politycznie. Zgromadzone prace przyglądają się temu, w jaki sposób normy, systemy i sposoby organizowania rzeczywistości osadzają się w najbardziej osobistych obszarach życia: tożsamości, rodzinie, ciele, pracy, pamięci i relacjach.
Podejmowane są kwestie społecznych wyobrażeń dotyczących tożsamości i przeszłości, doświadczenia opieki oraz autonomii, a także kontroli nad ciałem i biografią. Pojawia się temat bezpieczeństwa i jego ceny, granicy między troską a nadzorem oraz podporządkowania ciała procedurom medycznym. Inne prace odnoszą się do historii rodzinnych, relacji polsko-ukraińskich, destrukcji Palestyny i kryzysu humanitarnego na granicy polsko-białoruskiej.
Istotnym obszarem pozostaje również praca – rozumiana jako mechanizm organizujący czas, ciało, uwagę i relacje. Korporacyjna ocena, migracja, historyczny wysiłek fizyczny czy presja produktywności ujawniają systemy, które wpływają na codzienne doświadczenie i poczucie własnej wartości.
Refleksji podlega także samo pole sztuki: jego instytucje, hierarchie, mechanizmy widzialności, konkurencji i nadawania wartości. Tegoroczna formuła Rybiego Oka podejmuje próbę przesunięcia tych relacji poprzez większe oddanie sprawczości osobom artystycznym i kuratorskim.
Wystawa stawia pytania o to, co uznawane jest za oczywiste: kto decyduje o wartości, według jakich kryteriów organizowana jest praca i ile autonomii pozostaje w systemach opartych na ocenie, rywalizacji i kontroli. Zdziwienie staje się sposobem zatrzymania tych mechanizmów i spojrzenia na nie z innej perspektywy.
Wystawy prezentowane w BGSW / Słupsk & Ustka
Osoby artystyczne: Alexander Adamau, Ľudmila Bubánová, Klaudia Figura, Sonia Góral, Natalia Kaftan, Agata Klepka, Justyna Kramarz, Oliwer Okręglicki, Maja Padusińska, Alicja Paszkiel, Zuzanna Romańska, Danylo Shulha, Barbara Stańko-Jurczyńska, Maria Tołwińska, Weronika Ziółkowska & Zofia Białkowska
Zespół kuratorski: Kot, Łucja Staszkiewicz i Liso Stec
Tekst: na podstawie materiałów prasowych BGSW
