Od 11 marca trwa 2. edycja Malta Biennale. Pawilon Polski jest reprezentowany przez Weronikę Zalewską z projektem Archive of Hesitations (Archiwum wahań) kuratorowanym przez Adę Piekarską, kierowniczkę zespołu programowego Galerii Bielskiej BWA.
Wideoinstalcja Weroniki Zalewskiej jest prezentowana w Pawilonie Polskim – w St. Elmo w Valletcie. Projekt wykorzystuje formę telewizyjnego teleturnieju jako narzędzia refleksji nad europejskim doświadczeniem transformacji. Pokazuje jak kultura masowa kształtowała wyobrażenia o nowoczesności, utrwalając marzenie o „dogonieniu Zachodu”, często kosztem lokalnej pamięci i tożsamości.
Artystka w swojej wideoinstalacji sięga po konwencję teleturnieju, przekształcając ją w narzędzie analizy współczesnych sposobów rozpoznawania, oceniania i porządkowania wiedzy. Format kojarzony z lekką rozrywką odsłania tu swoje mniej oczywiste oblicze – mechanizm, który przez lata kształtował masową wyobraźnię, narzucając wiarę w jednoznaczne odpowiedzi, jasne kryteria i natychmiastową ocenę.
Projekt jest mocno osadzony w polskim doświadczeniu transformacji ustrojowej lat 90. i 2000., kiedy wchodzenie do systemu wolnorynkowego wiązało się z gwałtownym przyswajaniem zachodnich modeli wiedzy, kompetencji i sukcesu. Teleturniej, jedno z najpopularniejszych mediów tamtych lat, staje się w instalacji Weroniki Zalewskiej symbolem tamtej modernizacji: aspiracji, by „dogonić Zachód”, często kosztem własnych, lokalnych tradycji pamięci i międzypokoleniowej wymiany. Praca pokazuje, jak łatwo „gotowa przyszłość” – kapitalizm, wolny rynek, kultura masowa – została przyjęta niemal bez negocjacji i bez zadawania pytań o jej konsekwencje. Inspiracją do projektu stały się także wspomnienia artystki z czasów dorastania — długie wspólne oglądanie telewizji z babcią, które odwracało tradycyjne kierunki przekazywania wiedzy.
Widzowie Galerii Bielskiej BWA mogli poznać twórczość Weroniki Zalewskiej przy okazji wystawy Dear Future vol. 2 oraz konferencji Dobrostan realizowanej w czasie starań Bielska-Białej o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2029.
Pawilon Polski na Malta Biennale 2026 jest organizowany przez Instytut Adama Mickiewicza i Galerię Bielską BWA, we współpracy z Ambasadą Rzeczypospolitej Polskiej w Valletcie oraz Miastem Bielsko-Biała – Polską Stolicą Kultury 2026. Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Malta Biennale to jedno z najmłodszych, ale najszybciej zyskujących na znaczeniu międzynarodowych wydarzeń poświęconych sztuce współczesnej. Druga edycja Malta Biennale odbywa się pod hasłem CLEAN | CLEAR | CUT. Motyw przewodni odnosi się do potrzeby głębokiej przemiany świata – oczyszczenia go z toksycznych zjawisk, przywrócenia klarowności myślenia i otwarcia nowych dróg w obliczu kryzysów politycznych, ekologicznych i kulturowych. Dyrektorką artystyczną wydarzenia jest Rosa Martínez, uznana kuratorka o międzynarodowej renomie, która przewodziła najważniejszym imprezom artystycznym na świecie w tym m.in. Biennale w Wenecji czy Biennale w São Paulo.
Malta Biennale 2026 potrwa od 11 marca do 29 maja.