W zakopiańskiej Willi Atma mieści się jedyne na świecie muzeum biograficzne Karola Szymanowskiego (1882-1937). Ten największy po Fryderyku Chopinie polski kompozytor od wczesnej młodości chętnie przebywał w Zakopanem, a pod koniec życia osiadł tam na stałe, zamieszkując w willi przy ul. Kasprusie.

Inicjatywę utworzenia w AtmieMuzeum Szymanowskiego zgłoszono już w 1937 roku. W 1974 roku dom przekazano Muzeum Narodowemu w Krakowie, a już dwa lata później, 6 marca 1976 roku udostępniono willę publiczności.

Willa Atma powstała po 1890 roku jako typowy pensjonat, jeden z wielu wznoszonych w Zakopanem na przełomie XIX i XX wieku w celu wynajmowania letnikom. To właśnie ówczesnym turystom Atma, zbudowana przez Józefa Kasprusia-Stocha, zawdzięcza swoją oryginalną nazwę. Pochodzi ona z sanskrytu i oznacza tyle co „dusza”. Dom jest przykładem stylu zakopiańskiego, wprowadzonego do architektury przez Stanisława Witkiewicza.

MNK Szymanowski to Oddział Muzeum Narodowego w Krakowie, mieści się na parterze willi i prezentuje podstawowe informacje o życiu i twórczości kompozytora, ukazuje jego kontakty z Zakopanem i folklorem Podhala, gromadzi zachowane po nim rzeczy osobiste, zawiera także rekonstrukcję gabinetu Karola Szymanowskiego. Dzięki środkom unijnym oraz pomocy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego muzeum w latach 2011-2013 przeszło generalny remont, zyskało nowoczesne instalacje, udogodnienia dla osób niepełnosprawnych oraz zabezpieczenie zabytkowej substancji. W zmodernizowanym wnętrzu wprowadzono multimedia, które spełniają wymogi współczesnego odbiorcy, prezentujące biografię kompozytora, historię Atmy oraz wprowadzające w klimat czasów, w których żył i tworzył Karol Szymanowski.

Popularyzowanie twórczości i propagowanie wiedzy o Karolu Szymanowskim odbywa się poprzez współczesne media, Internet, koncerty, audycje muzyczne, wykłady, spotkania, warsztaty dla dzieci i młodzieży, sprzedaż płyt, nut i publikacji o tematyce muzycznej i zakopiańskiej. Muzeum organizuje także liczne wystawy czasowe oraz zainicjowało powstanie Towarzystwa Muzycznego im. K. Szymanowskiego, rozpoczęło cykl comiesięcznych koncertów kameralnych i jest partnerem międzynarodowego festiwalu Dni Muzyki Karola Szymanowskiego.

Źródło: materiały prasowe MNK