Każdy ma swoje strachy Natalii Kopytko (1981) wyrasta z ambiwalentnego doświadczenia lasu – miejsca jednocześnie znajomego i obcego, dającego schronienie, ale także uruchamiającego wyobraźnię, lęk i konfrontację z tym, czego nie sposób nazwać. Las od zawsze pozostaje przestrzenią próby, spotkania z nieznanym, zagubienia i powrotu do siebie.

Wystawa buduje relację pomiędzy naturą i psychiką. To, co wewnętrzne, zyskuje materialną formę, podczas gdy las, drzewa i korzenie zaczynają funkcjonować jako nośniki ludzkich emocji. Centralna instalacja, przygotowana dla przestrzeni BWA Olsztyn, przekształca galerię w rodzaj symbolicznego lasu. Wertykalny układ obiektów przywołuje jednocześnie rytm drzewostanu i architekturę kolumnady. Zagęszczenia i prześwity organizują przestrzeń, wyznaczając miejsca zatrzymania, obecności i pustki.

Drzewo i kolumna spotykają się jako dwa porządki – naturalny i kulturowy. Ich podobieństwo pozwala spojrzeć na las jak na szczególną architekturę, kształtowaną nie przez jeden projekt, lecz przez wzrost, współzależność i trwanie. Przestrzeń ta pozostaje zawieszona pomiędzy tym, co materialne i symboliczne, codzienne i tajemnicze.

Istotną rolę odgrywa zasłonięcie. Niepełna widoczność form uruchamia wyobraźnię i pozostawia miejsce dla niepewności: pod materiałem może znajdować się obiekt, ślad obecności, pustka lub coś wypartego. Napięcie pomiędzy tym, co znajome i nieznane, przywołuje pojęcie heimlich/unheimlich – źródło niepokoju może znajdować się nie poza codziennością, lecz pod jej powierzchnią.

Pozostałe prace rozwijają tę ambiwalencję, łącząc motywy krajobrazu, mapy, ziemi, dzikiej natury i domowej intymności. Natura nie jest tu ani jednoznacznie bezpieczna, ani groźna. Las staje się figurą ludzkiego wnętrza, wspólnoty i sieci zależności, a zarazem realnym ekosystemem.

Wystawa prowadzi od osobistego doświadczenia lęku ku szerszej refleksji ekologicznej. Ukryte pod powierzchnią materiału, świadomości i oswojonego obrazu świata pozostaje to, co niepewne. Las staje się jednocześnie wnętrzem, ciałem, wspólnotą i ekosystemem – przestrzenią, w której piękno nie wyklucza niepokoju, a lęk nie musi prowadzić do ucieczki.

Kuratorka: Monika Sadowska

Tekst: na podstawie materiałów prasowych BWA Olsztyn