Rysunki Honzy Zamojskiego (1981) są kompozycjami zbudowanymi z linii, figur geometrycznych, prostych symboli i liter. Przypominają minimalistyczne piktogramy, które zamiast jednoznacznych komunikatów tworzą złożone narracje. Szczególnie dobrze widać to w leksykonie O Człowieku, który chciał objąć cały Świat (Ossolineum, 2026), gdzie każdemu z 81 haseł dotyczących sposobów postrzegania i organizowania przestrzeni towarzyszy rysunek. Teksty i obrazy wzajemnie się uzupełniają, tworząc bogaty splot kształtów, myśli i skojarzeń.

Zamojski podejmuje niemożliwą próbę kompleksowego opisania świata, jednocześnie ujawniając jej absurd i ograniczenia. Jego postawę można odczytywać jako postkonceptualny żart: artysta przyjmuje określoną procedurę, by za jej pomocą objąć rzeczywistość, która nieustannie wymyka się wszelkim systematyzacjom. Kluczową postacią tej opowieści jest „człowiek widzący” – ciekawy, cierpliwy, czujny i czuły obserwator, próbujący dostrzec i zrozumieć to, czego dotąd nie znał.

Przygody człowieka widzącego są próbą odwrócenia popularnego dziś zjawiska wystawy w formie książki: tutaj to książka staje się wystawą. Ekspozycja nie tylko prezentuje prace składające się na leksykon, ale pokazuje, jak działa książka – jej struktura, narracja i możliwość wielokrotnej lektury.

Punktem wyjścia aranżacji jest architektura muzeum, której koncentryczne formy zostały przekształcone w układ przypominający otwartą, promieniście rozłożoną książkę. Poszczególne przestrzenie odpowiadają jej elementom: pierwsza sala przypomina strony z rysunkami i „przypisami” w postaci prac z kolekcji Muzeum Współczesnego i Dolnośląskiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, kolejna – spis treści, a przestrzeń czytelniana – bibliografię. Jak każda książka, Przygody człowieka widzącego pozostają otwarte na powrót, ponowne odkrywanie i wielokrotną lekturę.

Autorki i autorzy prac kontekstowych: Zbigniew Dłubak, Antoni Dzieduszycki, Zdzisław Jurkiewicz, Andrzej Kostołowski, Andrzej Lachowicz, Natalia LL, Robert Rehfeldt, Tadeusz Rolke, Zygmunt Rytka, Michael Snow, Anna Szpakowska-Kujawska, Franciszka Themerson, Ruth Wolf-Rehfeldt

Kurator: Paweł Szroniak

Tekst: na podstawie materiałów prasowych Muzeum Współczesnego Wrocław