Wystawa Odważna leniwa w lokalu_30 przypada w roku dziewięćdziesiątych urodzin Marii Anto (1936–2007), jednej z najbardziej osobnych polskich artystek XX wieku. Tworząca w duchu surrealizmu Anto już w wieku trzydziestu lat miała indywidualną wystawę w warszawskiej Zachęcie. W tym samym czasie powstała Odważna leniwa – pełnopostaciowy autoportret inspirowany snami, który można odczytać jako manifest wolności i niezależności młodej artystki, a także przewrotne odniesienie do protekcjonalnego języka mężczyzn wobec kobiet-artystek.
Wystawa jest próbą ukazania Anto jako silnej indywidualności, której twórczość wyrastała zarówno z osobistych doświadczeń, jak i z kontaktu z ważnymi nurtami artystycznymi i intelektualnymi epoki. Jej świadomość kształtowały edukacja w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, rodzinne środowisko oraz relacje z artystami i intelektualistami, m.in. Maxem Ernstem, Dorotheą Tanning, Erną Rosenstein czy Enrico Bajem. Już w 1963 roku Ryszard Stanisławski zaprosił ją do udziału w VII Biennale w São Paulo.
Istotnym kontekstem twórczości Anto pozostaje biografia: dzieciństwo w okupowanej Warszawie, doświadczenie wojny, śmierć bliskich, a później macierzyństwo i łączenie życia rodzinnego z intensywną pracą artystyczną oraz działalnością społeczną. Artystka była związana z Solidarnością Artystów, a w czasie stanu wojennego udostępniała swoją pracownię niezależnemu obiegowi sztuki. Ważne miejsce w jej obrazach zajmują bliscy, przyjaciele, spotkania oraz Warszawa, szczególnie Żoliborz.
Ekspozycja pokazuje różnorodność jej języka: od wczesnych szkiców i młodzieńczych prac, przez portrety rodzinne i autoportrety, po zapisy snów i charakterystyczne bestiarium. Anto swobodnie korzystała z różnych konwencji, pozostając wierna własnemu, rozpoznawalnemu stylowi. Jej twórczość łączy osobistą mitologię z surrealizmem i doświadczeniem codzienności, potwierdzając jej miejsce w historii polskiej sztuki.
Kuratorka: Agnieszka Rayzacher
Tekst: na podstawie materiałów prasowych Galerii lokal_30
