W zwierciadle, niczym po drugiej stronie lustra, ukaże się świat ballroomu. Kultura, która powstała w geście oporu wobec dyskryminacji. I społeczność, która rozwija się dzięki kolektywnej wyobraźni. W ramach Miesiąca Dumy kuratorka Amy N. Muhoro wraz z artystką Agnieszką Sejud przedstawiają w Studio BWA Wrocław nie tylko historię ballroomu, ale przede wszystkim opowiedzą o sile i pięknie zawartych w queerowej polityce ciała, a także w rytuałach i sztuce, które tworzy wspólnota ballroomu.

Wchodzimy do salonu. Kanapy, dywany, zasłony i tkaniny w odcieniach różu tworzą nastrój buduaru i sprawiają, że jest przytulnie. Czujemy się dobrze i bezpiecznie, a ciekawość prowadzi nas dalej. W drugim pokoju znajduje się stara szafa, za której drzwiami schowane są wieczorowe kreacje i przeróżne kostiumy. Inne stroje rozwieszone są dookoła na manekinach. To jakby przejść przez lustro do Krainy Czarów, do świata, który, choć inny, wydaje się tym właściwym. Tak wygląda Studio BWA Wrocław na czas wystawy. Organizatorki wystawy otwierają przed nami drzwi do kultury ballroomu – przestrzeni celebracji kobiecości, płynności płci i wspólnotowości. Czas rozpocząć bal.

Kultura ballroomu wywodzi się z nowojorskiego Harlemu. Stworzyły ją czarne i latynoskie kobiety trans w latach 60. – w geście oporu wobec dotykającej uczestniczki konkursów piękności dla drag queen dyskryminacji rasowej, a także ze względu na tożsamość i orientację seksualną. Wystawa W zwierciadle pozwoli zobaczyć, w jaki sposób kultura ta zaadaptowała się w rodzimych realiach i wciąż się rozwija – w Polsce funkcjonują zarówno tzw. Major Houses (Duże Domy), łączące więziami i wspólnymi działaniami, niczym rodzina z wyboru, osoby ze społeczności ballroomu, jak i te mniejsze, Kiki, służące zabawie i ćwiczeniom, zwłaszcza młodszych osób. Bale, najważniejsze z wydarzeń organizowanych przez tę wspólnotę, odbywają się w wielu miastach, także we Wrocławiu. 

Na wystawie zaprezentowano fotografie, prace wideo i obiekty immersyjne, angażujące zmysły. Elementy, które składają się na archiwum społeczne przedstawiające kulturę ballroomu oraz wybrane motywy – przetrwania i pamięci zbiorowej. Nie będzie to jednak tylko dokumentacja tego zjawiska, lecz także opowieść o sile wspólnoty, mocy ciała i geście oporu.

Amy N. Muhoro kuratorka wystawy, to pochodząca z Kenii artystka i badaczka, która mieszkając w Warszawie, należała do polskiej społeczności ballroomu. Do współpracy zaprosiła ją Agnieszka Sejud, artystka wizualna i fotografka. Jak wyjaśnia, wybór ten wydał się jej oczywisty, ponieważ łączą je zainteresowania kwestiami genderowymi i queerowymi, a jednocześnie Muhoro wnosi do projektu dwa odmienne punkty widzenia na ballroom: ze środka Europy i spoza jej granic.

Obraz ballroomu wyłania się z prac Agnieszki Sejud, artystki, której praktyka wyrasta z demontażu systemów opresji i afirmacji jednostkowej wolności.

W wystawie gościnnie biorą udział także osoby związane z ballroomem: Lila Dziedzic (House Versace) – kostiumografka i projektantka, autorka scenografii W zwierciadle, która podzieli się historią swojej tranzycji, Karolina Jeż – fotografka dokumentująca bale, a także pochodzący z Kenii Njoroge Muthoni – autor filmu o ballroomie, dzięki któremu spojrzymy na tę kulturę z perspektywy innego kontynentu. Zobaczyć można też kostiumy zaprojektowane przez Tomka Dutkę, Lilę Dziedzic, Kamilę Revlon i Mikołaja Thiela.

Wystawa prezentowana w Studio BWA Wrocław, ul. Ruska 46a/301, Wrocław

Kuratorki: Amy N. Muhoro, Joanna Stembalska

Źródło: materiały prasowe BWA Wrocław