Edyta Filipek-Bajor: Misterium Męki Pańskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej jest odgrywane od ponad 400 lat. Powstało wraz z fundacją Mikołaja Zebrzydowskiego, który stworzył układ dróżek i kaplic nawiązujących do Jerozolimy. Od początku było to miejsce do przeżywania Drogi Krzyżowej, na wzór tej jerozolimskiej.
Fundator pisał o potrzebie „rozbudzenia pamięci o męce” i o tym, by „oczy ciała skłaniały rozum” do jej przeżywania. Ta intencja jest tu nadal obecna, wpisana w przestrzeń i w sposób jej używania.
Misterium wyrasta z tej samej potrzeby, żeby nie tylko słuchać i patrzeć, ale iść tą drogą razem, uczestniczyć, być w środku wydarzeń. Rozgrywa się wśród ludzi.
Do dziś misterium rozgrywa się w tej samej przestrzeni. Nie ma tu wyraźnego podziału na scenę i widownię. Odtwórcy i uczestnicy są obok siebie, idą razem, zatrzymują się w tych samych miejscach.
Z tłumu padają słowa: „Ukrzyżuj go”. Nie wiadomo, kto zaczyna. Głos rozkłada się na wielu.
Piłat umywa ręce. Niczego już nie zatrzyma…
Weronika samotnie wychodzi z tłumu do skazańca.
Matka spotyka Syna. Ostatni raz tak blisko.
W centrum pojawia się krzyż. Niesiony, podtrzymywany, dźwigany. Ciężar widać w ciele w rękach, w plecach, w sposobie chodzenia.
Fotografie nie pokazują całości. Zatrzymują to, co dzieje się blisko: twarze, spojrzenia, napięcie. Ktoś jest skupiony, ktoś obojętny, ktoś się przygląda tylko przez chwilę.
To wydarzenie jest ponadczasowe. Za każdym razem wykonują je inni ludzie, w swoich okolicznościach ze swoim doświadczeniem.
Wystawa prezentowana w Galerii Na6, ul Matejki 6, Gliwice
Źródło: materiały prasowe Galerii Na6