Wystawa monograficzna poświęcona życiu i twórczości Maksymiliana Antoniego Piotrowskiego (1813-1875), urodzonego w Bydgoszczy malarza, przygotowana została z okazji 150. rocznicy śmierci i 100. rocznicy pierwszej wystawy artysty w Muzeum Miejskim w Bydgoszczy. Właśnie ta ekspozycja zapoczątkowała tworzenie kolekcji dzieł wybitnego malarza – bydgoszczanina w rodzinnym mieście.
Do najsłynniejszych dzieł Piotrowskiego należą obrazy historyczne – Śmierć Wandy oraz Odebranie Delfina królowej Marii Antoninie, wielokrotnie wystawiane i cieszące się zainteresowaniem publiczności i krytyków. W kręgu tej tematyki kilkukrotnie pojawiały się także wątki z dziejów Polski (Przed bitwą grunwaldzką). Od początku twórczości malował portrety i obrazy rodzajowe, stanowiące największą część jego artystycznej spuścizny. Wczesne obrazy portretowe wpisują się w nurt mieszczańskiego biedermeieru, a wyróżniają się wśród nich wizerunki członków rodziny. Do najbardziej znanych obrazów rodzajowych należą sceny z życia berlińskich studentów (Książę szaleńców), przedstawienia dolce far niente, kompozycje z udziałem flisaków (Wieczór flisaków na Niemnie, Wieczerza flisaków) oraz sceny z życia polskiego ludu (Wieśniak polski zażywający tabakę), wśród których spójną grupę stanowią obrazy związane z macierzyństwem (Moja kochana matuleńka). W Królewcu powstała wyjątkowa realizacja w dorobku malarskim Piotrowskiego – polichromie w auli uniwersytetu – Filozofia. Śmierć Sokratesa.
Twórczość Piotrowskiego, obejmująca niemal cztery dekady, tak różnorodna w odniesieniu do tematyki, jest podobnie zróżnicowana stylistycznie. W malarstwie artysty przenikają się dwa nurty – idealistyczno-sentymentalna tendencja szkoły berlińskiej i postępowa, nasilająca się z czasem tendencja realistycznego widzenia rzeczywistości. W niektórych obrazach o tematyce religijnej i historycznej do głosu dochodziły wpływy ustępującego już nazarenizmu i idealizm niemieckiego romantyzmu, a w malarstwie ściennym – spóźniony klasycyzm. Malarska i rysunkowa twórczość artysty oparta jest na znakomitym, akademickim warsztacie. Fundament ekspozycji stanowi najcenniejsza kolekcja jego dzieł mieszcząca się w Muzeum Okręgowym im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy. Zespół ten wzbogacają prace ze zbiorów muzeów narodowych w Poznaniu, Warszawie i Krakowie, z kolekcji Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Poznaniu, ze zbiorów Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie, Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu i Muzeum Książąt Lubomirskich – Oddziału Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu. Eksponowane są także obrazy użyczone przez prywatnych kolekcjonerów i właścicieli, a także parafię pw. św. Andrzeja Apostoła w Barczewie.
Nie wszystkie obrazy, przede wszystkim sakralne, prezentowane są na ekspozycji; zastępują je plansze z wydrukami, które w kontekście przestrzeni wystawienniczej odzwierciedlają różnorodność tematyki i wielość tendencji stylistycznych w twórczości artysty. Oryginalne dzieła Piotrowskiego uzupełniają prace z zakresu grafiki reprodukcyjnej, fotografie strat wojennych Muzeum Miejskiego w Bydgoszczy oraz materiały biograficzne związane z życiem i twórczością artysty, a także obiekty o charakterze pamiątkowym.
Wystawa prezentowana w Galerii Sztuki Nowoczesnej, ul. Mennica 8, Wyspa Młyńska
Kuratorzy: dr Barbara Chojnacka, Kamil Ściesiński
Źródło: materiały prasowe Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy
